Giyim Üretim Teknolojisi alanı altında yer alan dalların yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen alandır.

AMACI

Giyim Üretim Teknolojisi alanında kadın terziliği mesleğinin yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirmek amaçlanmaktadır.

BU ALANDA EĞİTİM GÖRMEK İÇİN NE YAPABİLİRİZ?

9. sınıf ortak sınıf olduğu için meslek eğitimine 10. sınıfta başlanır. 10. sınıfa devam eden öğrencilere alanı ile ilgili genel mesleki eğitim verilir.

Bu eğitimin içinde; 5 saat Uygulama Teknikleri, 5 saat Kalıp Hazırlama Teknikleri, 2 saat Tekstil Teknolojisi, 2 saat Giysi Teknik Çizimleri dersleri olmak üzere toplam 14 saatlik eğitim vardır.

10. SINIFI BAŞARI İLE TAMAMLAYARAK 11. SINIFA GEÇMEYE HAK KAZANANLAR…

Alt dal seçimi yaparlar. Dal seçiminde öğrenci istek ve yeteneği, sektörün beklentileri, okulun fiziki kapasitesi ve öğretmen yeterlilikleri göz önüne alınır.

12. SINIFTA OKUMAYA HAK KAZANANLAR…

• Haftada 3 gün (24 saat) İşletmelerde beceri eğitimine giderler.
• Aynı zamanda okul tarafından işletmede bulundukları günler için iş kazalarına ve hastalıklara karşı sigortalanırlar.
• İşletme tarafından kendilerine asgari ücretin 3/1’i ödenir.

GİYİM ÜRETİM TEKNOLOJİSİ ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER

• İş ahlakına sahip olması
• Görme ve işitme duyu organlarının işlevlerini tam olarak yerine getirmesi
• El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilmesi
• Titiz olması
• Bedenen ve ruhen sağlıklı olması
• Göz ve ellerini uyumlu bir şekilde kullanabilmesi gerekir.

• Alandaki ortak temel, bilgi ve becerileri kazanabilecektir.
• Giyim Üretim Teknolojisi alanının temel yeterliklerine sahip olabilecektir.
• Dalın gerektirdiği işleri yapabilecektir.
• Dalın gerektirdiği özel mesleki yeterlikleri kazanabilecektir.
• Kendini yenileyen, yabancı dil konusunda yeterlilik kazananlar yurtdışında meslekleri ile ilgili iş bulabileceklerdir.
• Az sermaye ile kendi işini kurabilir.
• Kendi iş yerinde kendi markasını oluşturabilir.
• Bu alanda mesleki eğitim almış bir kişi tasarım yönünü geliştirerek moda tasarım yönünü geliştirebilir.
• İlgili meslek lisesinden mezun olan öğrenciler isterlerse meslek yüksek okulu ve fakülte düzeyinde eğitimlerine devam edebilirler.
• Bu alanda eğitim görmüş öğrenciler üniversite giriş sınavında başarılı oldukları takdirde ; Lisans programlarına devam edebilirler.

A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

Giyim üretimi; dünyada gerek pamuk ve iplikle başlayan üretim sürecinde yaratılan katma değer, gerekse ihracat gelirleri içindeki yüksek payı nedeniyle ekonomik kalkınma sürecinde önemli roller üstlenen, ülkelerin vazgeçemediği bir alandır.

Giyim üretim teknolojisi sektörü, özellikle yeni endüstrileşmekte olan ülkelerde gerçekleştirilen ihracat nedeniyle büyümede gösterilen başarının ana kaynağıdır. Gelişmiş ülkelerin sanayileşmede katlettikleri yol incelendiğinde bugün gelinen noktanın başlangıcında giyim üretim teknolojisi sektöründe elde edilmiş başarıların olduğu görülmektedir.

Giyim üretim teknolojisi sektörü, Türkiye’de küçük işletmelerle 1950’lerden beri faaliyet göstermektedir. Bu alanda, son yıllarda büyük gelişmeler kaydedilmiştir. Kaydedilen bu gelişmeler gerek yurt içine, gerekse yurt dışına yapılan satışlarla ülke ekonomisine ve dış ödemeler dengesine önemli katkılar sağlamaktadır.

Günümüzde, tüm ülkelerde genç ve yetişkin bireylerin istihdama geçişlerinde mesleki eğitim etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. İş gücünün ekonomiye daha fazla katkı sağlaması eğilimi, istihdam amaçlı mesleki eğitimin önemini artırmıştır.

Giyim üretim teknolojisi sektörü emek yoğun karakteri nedeniyle on binlerce iş yerinde, yüz binlerce kişiye istihdam sağlamaktadır. Bu alanda yüksek oranda istihdam sağlayan gelişmelerin toplum refahı üzerindeki olumlu etkisi yadsınamaz.

Giyim üretim teknolojisi sektöründe, yaklaşık 4 milyon kişi istihdam edilmektedir. Vasıflı iş gücü ihtiyacı; bu alanda eğitim veren yaygın eğitim, orta öğretim ve yüksek öğretim kurumlarından önemli ölçüde karşılanmaktadır.

B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

• Kadın Giyim Modelistliği
• Erkek Giyim Modelistliği
• Çocuk Giyim Modelistliği
• İç Giyim Modelistliği
• Hazır Giyim Model Makineciliği
• Deri Giyim
• Kadın Terziliği
• Erkek Terziliği
• Kesimcilik
• Konfeksiyon Makineleri Bakım Onarımcılığı

KADIN GİYİM MODELİSTİ

Tanımı:Kadın giyim modelisti; kadın giyimine ait elde veya bilgisayarlı sistemde temel ve model uygulamalı kalıp, şablon, seri ve pastal planını hazırlayan, ürüne uygun malzeme tespit ederek numune dikiminin yapılmasını sağlayan nitelikli kişidir.

Görevleri:

• Modele ve ölçüye uygun kalıp hazırlamak,
• Kalıpları şablonlamak,
• Kalıpları serilemek,
• Modele uygun malzeme tespiti yapmak,
• Pastal planı hazırlamak,
• Numune dikimi yaptırmaktır.

ERKEK GİYİM MODELİSTİ

Tanımı:Erkek giyim modelisti; erkek giyimine ait temel ve model uygulamalı kalıp, şablon, seri ve pastal planını hazırlayan, ürüne uygun malzeme tespit ederek numune dikiminin yapılmasını sağlayan nitelikli kişidir.

Görevleri:

• Modele ve ölçüye uygun kalıp hazırlamak,
• Kalıpları şablonlamak,
• Kalıpları serilemek,
• Modele uygun malzeme tespiti yapmak,
• Pastal planı hazırlamak,
• Numune dikimi yaptırmaktır.

ÇOCUK GİYİM MODELİSTİ

Tanımı:Çocuk giyim modelisti; çocuk giyimine ait temel ve model uygulamalı kalıp, şablon, seri ve pastal planını hazırlayan, ürüne uygun malzeme tespit ederek numune dikiminin yapılmasını sağlayan nitelikli kişidir.

Görevleri:

• Modele ve ölçüye uygun kalıp hazırlamak,
• Kalıpları şablonlamak,
• Kalıpları serilemek,
• Modele uygun malzeme tespiti yapmak,
• Pastal planı hazırlamak,
• Numune dikimi yaptırmaktır.

İÇ GİYİM MODELİSTİ

Tanımı:İç giyim modelisti, iç giyime ait temel ve model uygulamalı kalıp, şablon, seri ve pastal planını hazırlayan, ürüne uygun malzeme tespit ederek numune dikiminin yapılmasını sağlayan nitelikli kişidir.

Görevleri:

• Modele ve ölçüye uygun kalıp hazırlamak,
• Kalıpları şablonlamak,
• Kalıpları serilemek,
• Modele uygun malzeme tespiti yapmak,
• Pastal planı hazırlamak,
• Numune dikimi yaptırmaktır.

HAZIR GİYİM MODEL MAKİNECİSİ

Tanımı:Hazır giyim model makinecisi; malzeme ve model özelliğine uygun, modelist tarafından verilen dikim talimatları doğrultusunda kadın, erkek, çocuk iç giyim numune dikimi ve üretimi yapma, iş geliştirmeye yönelik önerilerde bulunma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri:

• Tekniğe uygun numune kesimi yapmak,
• Tekniğe uygun numune dikimi yapmak,
• Numune kontrolü yapmak,
• Tespit edilen hataları düzeltmek,
• Üretim yapmak,
• Üretimi koordine etmek,
• Kullandığı araç gerecin basit bakım ve onarımını yapmaktır.

DERİ İŞLEME TEKNİSYENİ

Tanımı:Deri işleme teknisyeni; malzeme ve model özelliğine uygun, modelist tarafından verilen dikim talimatları doğrultusunda kadın, erkek, çocuk deri giysi numune dikimi ve üretim yapma, iş geliştirmeye yönelik önerilerde bulunma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri :

• Tekniğe uygun numune kesimi yapmak,
• Tekniğe uygun ayakçılık işlemlerini yapmak,
• Tekniğe uygun numune dikimi yapmak,
• Numune kontrolü yapmak,
• Tespit edilen hataları düzeltmek,
• Üretim yapmak,
• Üretimi koordine etmek,
• Kullandığı araç gerecin basit bakım ve onarımını yapmaktır.

KADIN TERZİSİ

Tanımı

Kadın terzisi; siparişe göre kadın giysileri dikmek için müşteriyi model ve malzeme seçimi konusunda yönlendiren, provalı giysi dikimi yapan, moda ve güncel akımları takip eden nitelikli kişidir.

Görevleri

• Müşterinin isteği doğrultusunda model belirlemek,
• Giysi kalıplarını hazır hale getirmek,
• Tekniğe uygun kesim yapmak,
• Tekniğe uygun prova yapmak,
• Tekniğine uygun giysi dikimi yapmak,
• Modele uygun malzeme tespiti yapmak,
• Ana ve yardımcı malzeme hesabı yapmak,
• Maliyet hesabı yapmak,
• Müşterinin isteği doğrultusunda giysi üzerinde tadilat yapmak,
• Kullandığı araç gerecin basit bakım ve onarımını yapmaktır.

ERKEK TERZİSİ

Tanımı

Erkek terzisi; siparişe göre erkek giysileri dikmek için müşteriyi model ve malzeme seçimi konusunda yönlendiren, provalı giysi dikimi yapan, moda ve güncel akımları takip eden nitelikli kişidir.

Görevleri

• Müşterinin isteği doğrultusunda model belirlemek,
• Giysi kalıplarını hazır hale getirmek,
• Tekniğe uygun kesim yapmak,
• Tekniğe uygun prova yapma,
• Tekniğine uygun giysi dikimi yapmak,
• Modele uygun malzeme tespiti yapmak,
• Ana ve yardımcı malzeme hesabı yapmak,
• Maliyet hesabı yapmak,
• Müşterinin isteği doğrultusunda giysi üzerinde tadilat yapmak,
• Kullandığı araç gerecin basit bakım ve onarımını yapmaktır.

KESİMCİ

Tanımı

Kesimci; pastal planı hazırlama, malzeme özelliğine göre serim, kesim ve eşleme yapma, iş geliştirmeye yönelik önerilerde bulunma bilgi ve becerisine sahip nitelikli kişidir.

Görevleri

• Pastal planı hazırlamak,
• Serim yapmak,
• Malzeme özelliğine göre kesim yapmak,
• İşaretleme, eşleme ve etiketleme yapmak,
• Kullandığı araç gerecin basit bakım ve onarımını yapmaktır.

KONFEKSİYON MAKİNELERİ BAKIM ONARIMCISI

Tanımı

Konfeksiyon makineleri bakım onarımcısı; hazır giyim makinelerinin mekanik, elektrik ve pnomatik sistemlerinin bakımını, onarımını ve gerekli ayarlarını yapabilen nitelikli kişidir.

Görevleri

• Makine parçalarının resimlerini çizmek ve okumak,
• Makinelerin mekanik bakım ve onarımını yapmak,
• Makinelerin pinomatik bakım ve onarımını yapmak,
• Makinelerin elektrik elektronik bakım ve onarımını yapmak,
• Makinelerin bakım planlamasını yapmak,
• Tekstil liflerini belirlemek,
• Kalıp hazırlamaktır.

Giyim Üretim Teknolojisi alanı altında ayrıca dokuma konfeksiyon makinecisi, örme konfeksiyon makinecisi, iç giyim konfeksiyon makinecisi, deri konfeksiyon makinecisi, makastar, giysi tadilatçısı, ütücü, ayakçı, deri kesimcisi, kalite kontrolcü, depocu, düz dikiş makinecisi, düz deri dikiş makinecisi, overlokçu, tilki overlokçu, reşmeci, ponterizci, ilik-düğmeci, çift iğneci, lok makinecisi, zikzak makinecisi, zincir dikiş makinecisi, lastik makinecisi, katçı meslek elemanları bulunmaktadır.

C. MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER

• Giyim Üretim Teknolojisi alanında çalışmak isteyenlerin;
• Görme ve işitme duyu organlarının işlevlerini tam olarak yerine getirmesi,
• El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilmesi,
• Titiz olması,
• Bedenen ve ruhen sağlıklı olması,
• Göz ve ellerini eş güdümlü kullanabilmesi ve mesleki eğitim almış olması gerekmektedir.

D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Giyim Üretim Teknolojisi alanında çalışanlar, çalışmalarını kapalı mekânlarda (işletmelerde) yürütürler. Bu alanda çalışanlar görevini yaparken diğer çalışanlarla iş birliği içinde bulunmak ve görevini eş güdüm hâlinde yürütmek durumundadır. İş, elle ve/veya makinelerle çalışmayı gerektirmektedir.

Çalışma ortamlarının iyi aydınlatılmış ve ergonomik olması, iş güvenliği ve çalışanların sağlığının ön planda olması, verimli ve kaliteli üretimin temelidir. Çalışma ortamları zaman zaman gürültülü olabilir. Çalışma saatleri iş yoğunluğuna göre değişebilir. Çalışma ortamının kısmen tozlu olmasından dolayı astım ve alerji problemleri olan kimselerin çalışırken gerekli önlemleri almaları gerekmektedir.

E. İŞ BULMA İMKÂNLARI

Giyim Üretim Teknolojisi alanında çalışmak isteyenler, özel sektörlerdeki tekstil üretim işletmelerinde, makine teknik servis hizmeti veren sektörlerde, makine imalatı yapan sektörlerde çalışabilecekleri gibi kendi atölyelerini de açabilirler.

Bu alanda eğitim alan kişiler Türkiye’de yaygın olarak iş bulma imkânına sahiptir.

MESLEK LİSELERİ HAKKINDA

Hızla sanayileşen ve AB sürecine giren Ülkemizde yetişmiş kalifiye eleman ihtiyacı da her geçen gün hızla artmaktadır. Bu ihtiyaçlara cevap verebilecek olan yetişmiş elemanları yetiştiren tek adreste Meslek Liseleridir.

Meslek Liselerinin verdiği sertifika ve diplomalar ile öğrencilerin hemen iş hayatına atılması kaçınılmazdır. Hatta öğrenciler okul daha bitmeden staj yaparak iş hayatına hazırlanırlar. Meslek liseleri öğrencileri staj yapmalarından dolayı diğer öğrencilere göre hayatı bir adım önde başlamaktadırlar.

Öğrenciler okul bittikten hemen sonra iki yıllık meslek yüksek okullarına sınavsız geçiş hakkına sahiptirler. Bu okullarda da meslek eğitimlerine devam ederek kendilerini daha da geliştirme imkânı bulurlar. Bu okullardan dikey geçiş imkânı ile dört yıllık üniversitelere gitme imkânı bulunmaktadır.

Meslek liselerinin en önemli imkânı, okulunu başarıyla tamamlayan öğrencilerin lise biter bitmez mesleğini kazanması ve iş hayatına katılarak hayatını aksatmadan güzel bir şekilde devam ettirmesidir.

MESLEK VE MESLEK LİSELERİNİN ÖNEMİ

İnsanın yaşamını devam ettirebilmek için icra ettiği, belli bir eğitim ve bilgi birikimi gerektiren uğraşı alanlarına meslek denir.

Her insanın geçimini sağlayabilmek için yapacağı düzenli ve sürekli bir işinin olması o kişinin mesleğini gösterir. Meslek seçimi ise insanın yaşamında verebileceği en önemli kararlardan biridir. Çünkü “ben şu mesleği seçiyorum derken, ya da hayır ben bu mesleği değil, şu mesleği istiyorum derken aslında mesleği seçmekle birlikte o mesleğin getirdiği yaşam tarzı da seçilmiş olunmaktadır. Bir mesleği seçmekle, hayat çizgisinde pek çok konu da bu seçime bağlı olarak etkilenmektedir. Örneğin gelir düzeyi,yaşanılacak olan çevre, toplumsal ilişkiler,eş seçimi, çalışma koşulları prestij, statü vb. Öyleyse meslek seçimi iyi iyi düşünülüp, gerekli analizler yapıldıktan sonra alınması gereken önemli bir karardır. Bu karardan geri dönmek bazen çok yorucu ve zaman alıcı bazen de imkansızdır. Böyle bir duruma düşmemek için meslek seçiminin öncesinde önce kişinin kendini tanıması ve şu sorulara doğru cevaplar verebilmesi gerekmektedir:

· Benim seçtiğim bu mesleğe karşı yeteneklerim uygun mu ? Yeteneklerim bu mesleğin gerektirdiği yeteneklerle benzerlik gösteriyor mu ?
· İlgi alanlarım bu mesleğin gerektirdiği ilgi alanlarıyla çakışıyor mu ?
· Seçtiğim mesleğin çalışma koşulları nasıl ? Kapalı bir mekanda mı yoksa açık havada mı çalışma gerekiyor. Çalışma koşulları neler ?
· Büyük bir şehirde mi, küçük bir şehirde mi yaşamak istiyorum?
· Emin bir iş mi istiyorum, yoksa risk almaya hazır mıyım ?
· Ücret durumu nasıl ? İlerleme olanakları mevcut mu ?
· Seçim yapılmış olan meslekte yetişmiş elemana olan ihtiyaç ne kadar ? Mesleğin gerektirdiği eğitimi aldıktan sonra iş bulmak kolay mı ?

Bir meslekte mutlu olabilmenin en önemli faktörü, ilgi ve yeteneklerin, mesleğin gerektirdiği ilgi ve yeteneklerle çakışıyor olmasıdır. Bu yüzden seçilecek olan mesleğin gerektirdiği ilgi ve yeteneklerin neler olduğu araştırılmalı, kişinin söz konusu yeteneklerin ve ilgilerin ne kadarına sahip olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Konuyu bir örnekle açıklayalım: Doktor olabilmek için akademik yeteneğe (sözel,sayısal, şekil) ihtiyaç vardır. Ancak diş doktoru olabilmek için hem akademik yeteneğe hem de el becerisine (manipülatif yeteneğe ) ihtiyaç vardır. Eğer akademik yeteneği çok iyi, ancak el becerisi çok kötü olan birinin diş doktoru olması kuşkusuz o mesleğin gereklerini gerektiği gibi yapamamasına neden olacaktır. Keza sayıları seven, sayısal düşünmekten zevk alan bir kişinin, edebiyat bölümünde okuması da yanlış bir seçim olacaktır.

Seçilen mesleğin çalışma koşulları da son derece önemlidir. Yukarıda verilen örneği sürdürürsek, kişinin akademik yeteneği çok iyi, el becerisi çok iyi, diş doktoru olabilmesi için yetenek açısından hiç bir sıkıntısı yok. Ancak kan görmeye dayanamıyor. Kan görünce bayılıyor ise bu kişinin bu mesleği sürdürebilmesi güç gözükmektedir. Ya da kapalı mekanları seven bir kişinin denizci olmak istemesi de çalışma koşulları açısından yanlış bir tercihtir.

Ücret durumu da özellikle dikkate alınması gereken bir konudur. Mesleği ne kadar para getirecektir. Para mı, prestij mi, sosyal değerler mi ? birinci önceliklidir. Örneğin çok parası olmasını isteyen bir kişinin devlet dairesinde memur olarak çalışmak istemesi bir çelişkidir. Bu durumda mutlu yaşayabilmek için o kişinin ya işini değiştirmesi ya da para ilgili düşüncelerini değiştirmesi gerekmektedir.

Ülkemizde önemli bir sorun da işsizlik sorunudur. Yeteneği, ilgisi, çalışma koşulları, ücreti her durumu kendisine uyan bir kişinin önüne o meslekte istihdam edilme yani iş bulabilme sorunu çıkabilir.